Hoe Ongezond Is Soja?

Soja yoghurt, sojamelk, tofoe en andere sojaproducten worden gezien als bronnen van hoogwaardig plantaardig eiwitrijk voedsel. Maar helaas weten maar weinig mensen dat soja ongezond is. Wat maakt soja zo ongezond? Welke producten bevatten soja? En hoe kun je zien of er soja in een product zit verwerkt?

Wat is soja?

Sojaproducten worden gemaakt van sojabonen. Sojabonen zijn rijk aan eiwitten en vet (sojaolie). Je kunt sojaproducten indelen in gefermenteerde (bv. tempe, natto, miso en echte sojasaus) en ongefermenteerde soorten (sojamelk, soja yoghurt, tofoe, tahoe, sojaroom, toetjes op basis van soja zoals vla en ijs, maar ook sojaburgers en sojaolie).

Gefermenteerde soja ontstaat doordat micro-organismen zoals schimmels, gisten en bacteriën onder invloed van bv. warmte of druk de structuur, smaak, verteerbaarheid, houdbaarheid en voedingswaarde van soja veranderen.

In bijna alle voorverpakte producten (waaronder bewerkte vetten zoals halvarine, margarine, sla- en wokolie, frituurolie, zoutjes, koekjes, sauzen, etc.) wordt soja verwerkt, met alle gevolgen van dien.

Voedingsstoffen en antistoffen in soja

Soja bevat voedingsstoffen zoals vitamine B1, B2, B6, vitamine K, magnesium, koper, kalium, ijzer, calcium, fosfor, mangaan en selenium, maar deze
voedingsstoffen kan je lichaam niet opnemen. Dit komt doordat er in soja naast voedingsstoffen ook antistoffen zitten. Deze antistoffen (waaronder fytinezuur) blokkeren de opname van bovengenoemde voedingsstoffen. Gefermenteerde sojaproducten bevatten deze antistoffen niet of in mindere mate, omdat deze tijdens de fermentatie worden afgebroken of onschadelijk gemaakt.

Vetten in soja

Sojaolie is rijk aan omega-6 vetzuren. In tegenstelling tot omega-3 vetzuren die goed voor je lichaam zijn, zorgt een te hoge inname van omega-6 vetzuren voor gezondheidsproblemen zoals ontstekingsziekten (waaronder astma, reuma en artrose), eczeem, oedeem en een verhoogd risico op het ontwikkelen van kanker. Daarnaast is sojaolie altijd geraffineerd. Dit betekent dat er geen koudgeperste, onbewerkte sojaolie bestaat. Zoals je al kon lezen in het stuk ‘Wat Zijn Gezonde Oliën & Vetten‘, zijn geraffineerde, bewerkte vetten uiterst schadelijk voor je gezondheid. Genoeg redenen dus om sojaolie en producten die sojaolie bevatten te vermijden.

Eiwitten in soja

Tijdens de bewerking van sojabonen verandert het soja-eiwit van structuur. Hierdoor kan je lichaam de eiwitten uit soja slecht opnemen en verwerken waardoor soja, wat in wezen een eiwitrijk product is, geen bron van hoogwaardige plantaardige eiwitten kan worden genoemd.

Soja verstoort je hormoonhuishouding

Alle soorten sojaproducten (zowel de gefermenteerde als ongefermenteerde varianten) bevatten isoflavonen. Isoflavonen zijn zgn. fyto-oestrogenen. Deze fyto-oestrogenen verstoren je hormoonbalans doordat zij invloed hebben op je oestrogeenniveau. Hierdoor heb je een hogere kans hebt op menstruatieproblemen, (borst)kanker, opslag van vetweefsel in de vorm van buikvet of borstvorming bij mannen.

Daarnaast kunnen isoflavonen ook de werking van je schildklierhormonen verstoren waardoor je last kunt krijgen van vermoeidheid, slaperigheid en een traag werkende schildklier (waardoor je lichaamsgewicht zal stijgen).

Vooral kinderen dienen soja te allen tijde te vermijden. Als kinderen sojaproducten eten of drinken zal hun hormoonhuishouding door de sterke fyto-oestrogene werking van soja drastisch verstoord worden. Je krijgt hier pas echt een goed beeld bij als je bedenkt dat dit effect overeenkomt met 5 keer de hoeveelheid oestrogeen die vrouwen binnenkrijgen als zij de anticonceptiepil slikken!

Resten van bestrijdingsmiddelen in sojabonen

Bij het verbouwen van sojabonen worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. Deze bestrijdingsmiddelen hebben tal van ongezonde bijwerkingen, zoals geheugenverlies, kanker, diabetes, (voedsel)allergieën, onvruchtbaarheid, hormoonafwijkingen, Alzheimer en geboorteafwijkingen. Helaas is er momenteel nauwelijks soja verkrijgbaar uit biologische teelt waardoor het bijna onmogelijk is om te kiezen voor ‘schone’ soja.

Genetisch gemanipuleerde soja

Ruim 90% van de sojabonen is genetisch gemanipuleerd. Door genetische manipulatie groeien de sojabonen sneller en is het makkelijker en goedkoper om meer soja te produceren. Dit maakt de sojabonen echter niet gezonder, want uit onderzoek blijkt dat genetisch gemanipuleerde soja kan zorgen voor onvruchtbaarheid.

Vermijd alle vormen van soja

Regelmatige consumptie van soja kan op den duur (zeer) negatieve gezondheidseffecten hebben. Dit geldt voor zowel gefermenteerde als ongefermenteerde soja, maar het gezondheidsrisico is voor ongefermenteerde soja is vele malen groter.

Gebruik in geen geval sojamelk, soja yoghurt, sojaroom, soja-ijs, sojavla, tofu, tahoe, sojaolie, sojaburgers, etc. en wees je ervan bewust dat veel voorverpakte producten soja bevatten. Lees daarom altijd zorgvuldig de etiketten op de verpakking. Kijk niet alleen naar het woord ‘soja’, maar ook naar ‘natuurlijke smaakmaker’, ‘planten proteïne’ of ‘plantaardig eiwit’.

Gefermenteerde soja in de vorm van echte sojasaus of tempé lijken minder ongezond te zijn, maar wees hier heel zuinig mee en let erop dat er geen andere kunstmatige stoffen of suiker aan deze producten is toegevoegd.

Gezond eiwitrijk voedsel

Wil je weten welke plantaardige eiwitten wel gezond zijn of heb je behoefte aan voedingsadvies op maat? Neem dat contact op of vraag gratis online voedingsadvies.

Referenties



Melissa Albers
Author: Melissa Albers
Een gezond, slank en fit lichaam binnen handbereik door persoonlijke coaching en praktische adviezen op maat. Als diëtist, natuurvoedingskundige & Food Coach begeleid ik jou bij veranderingen in je voedingspatroon en leefstijl.

234 reacties

Geef een reactie