Wat is kefir?

Kefir. Wat is het? Waar komt het vandaan? En waarom is kefir zo gezond? Melkproducten die door melkzuurbacteriën zijn aangezuurd zoals kaas, yoghurt en kwark kent vrijwel iedereen. Deze zuivelsoorten maken deel uit van een evenwichtige voeding en komen bij de meerderheid van de Nederlanders dagelijks op tafel.

Kefir. Een dikvloeibare melkdrank die naast koolzuur ook een zeer licht alcoholgehalte heeft, is echter een exoot onder de zuivelproducten.

Kefir, ook bekend als “Kefirknol”, “Tibetan mushroom” of “Melkkefir”,  is het enige zuivelproduct dat mede onder invloed van gist ontstaat. De gist in het eindproduct bevat niet alleen waardevolle vitaminen, maar ook een kleine concentratie koolstofdioxide. Deze verleent de drank een sprankelende persoonlijkheid en een zeer lichte, delicate gistachtige geur. Daarnaast bevat kefir probiotische bacteriën die onder andere ook in yoghurt voorkomen. De drank smaakt lichtzuur en de frisse smaak lijkt op die van ongezoete drinkyoghurt.

De kefirknol

De kefirknol is een zwam die in melk of water een gistingsproces op gang zet. De knol is verkrijgbaar in melkkefir-korrels (ook bekend als yogurtplantje) of waterkefir-korrels (ook bekend als tibikorrels). De knol van de melkkefir heeft een rubberachtige consistentie en lijkt op een kleine, gestructureerde bloemkool die bestaat uit afzonderlijke lussen. De knollen vermenigvuldigen zich in loop van de tijd, vallen dan uit elkaar en vormen vervolgens kleine, nieuwe knollen. De knollen fermenteren de vloeistof – in dit geval melk – tot een dikvloeibare, lichtzuur smakende drank.

Herkomst kefir

De oorsprong van de drank ligt waarschijnlijk in Tibet of in de Kaukasus. In de hoge berggebieden van deze regio’s was en is deze veelzijdige melkdrank al jarenlang een belangrijk onderdeel van het basisvoedsel. De geheimen van de vervaardiging zijn van oudsher van generatie op generatie doorgegeven. De kefir die men dagelijks in de Kaukasus drinkt bevat vooral schapen- of paardenmelk. Tussen de lokale stammen worden de knollen van generatie op generatie doorgegeven en staan ze te boek als een waardevolle bron van een gezonde voeding.
Uiteindelijk vond de Kaukasische kefir zijn weg over de Zwarte Zee en verspreidde zich richting Oost-Europa en de Balkan. Over de oorsprong van de naam is geen duidelijkheid, maar er wordt aangenomen dat de term “kefir” van ofwel van Turkic köpürmek = “schuim” is afgeleid, dan wel van het Turkse woord Keif = “welzijn na het drinken”.

Kefir is gezond!

Kefir is licht verteerbaar, bevat vitaminen, mineralen en probiotische culturen (melkzuurbacteriën). De werking die deze melkzuurbacteriën in de darmen hebben kan zorgen voor een beter functionerende spijsvertering. Daarnaast kan kefir een anti-oxidatieve werking hebben op lichaamscellen waardoor celschade wordt voorkomen. Indien vervaardigd uit magere melk, is kefir een verantwoord en energiearm drankje met een relatief hoge voedingswaarde dat goed geschikt is ter vervanging van andere (zuivel)dranken.

Kefir uit de winkel

Kefir is in veel supermarkten en natuurvoedingswinkels te koop en is een gezonde vervanging voor alle gezoete en met kunstmatige smaakstof bewerkte zuivelproducten. De variant uit de winkel heeft echter niet dezelfde smaak en samenstelling als zelfgemaakte kefir. De industrie gebruikt gemakkelijk te verwerken bacterieculturen die zorgen voor een consistente smaak en samenstelling. Vaak zijn ook de gisten die de alcoholische gisting bewerkstelligen, grotendeels weggelaten. De reden hiervoor ligt in het feit dat deze gisten deksels van verpakkingen kunnen doen opbollen. Door het weglaten van de gisten wordt dit voorkomen en bevat industriële kefir geen alcohol. Helaas ontbreekt hierdoor ook de champagneachtige koolzuur die het karakteristieke kefiraroma bepaalt.

Zelf kefir maken

Je kunt kefir ook zelf maken. Zelf maken is heel simpel, goedkoop en smaakt vaak beter dan de variant uit de winkel. Je giet melk (koe-, schapen- of geitenmelk) over de kefirknol, sluit de pot of fles goed af en zet deze minimaal een etmaal donker weg. Al na 24 uur ontstaat een aromatische, romige melkdrank met een onmiskenbare geur en smaak. Na 48 uur hebben de knollen de melk volledig gefermenteerd waardoor de drank vrijwel lactosevrij wordt. Een fermentatie van 48 uur (ten opzichte van 24 uur) zorgt daarnaast voor een intensievere smaak en gisting. Na 24-48 uur zeef je de vloeistof; dit is de melkkefir, deze kun je direct drinken. Bewaar de eventueel overgebleven portie in de koelkast.

De gezeefde knollen spoel je met koud water af in een zeef en kun je gebruiken voor de productie van een volgende portie melkdrank. Je kunt kefir ook maken met soja- of amandelmelk, maar hierdoor ontstaat wel een andere smaak, consistentie en voedingswaarde. Kefirknollen of -korrels zijn verkrijgbaar in natuurvoedingswinkels en in online shops.

Gebruik overigens alleen plastic zeven en glazen (of plastic) potten of flessen, geen metaal of roestvrij staal. Aanraking met metaal of staal verstoort de kefircultuur waardoor de knol afsterft!

Kefir kent vele toepassingen

Kefir kun je natuurlijk puur drinken, maar de toepassingen van dit zuivelproduct zijn eindeloos. Verrijk de kefir eens met verse kruiden, knoflook, geraspte gember of honing of gebruik deze als onderdeel van dressings en sauzen. Kefir is een ongelooflijk frisse en heerlijke smaakmaker in veel gerechten. Voor inspiratie en recepten met deze veelzijdige drank zie de receptenpagina op VoedingsDomein. Wat dacht je bijvoorbeeld van de volgende recepten:

Lees ook:

Wat Zijn Gezonde Oliën & Vetten?
Bekeken 10.360
Vet maakt slank en is gezond, mits je gezonde oliën en vetten eet. Je lichaam gebruikt oliën en vetten namelijk als belangrijke bouwstoffen. Sommige o...
Rooibos, het Zuid-Afrikaanse goud!
Bekeken 3.560
Rooibos. De meesten van ons kennen de naaldjes in de vorm van rooibosthee. Waarom noemen we het thee, terwijl de rooibosplant niet tot een theesoort b...
Hoeveel suiker mag je per dag?
Bekeken 3.354
Wat is suiker eigenlijk? Hoeveel suiker mag je per dag? Heb je suiker echt nodig? Hoe kun je afkicken van suiker en is gezond eten zonder suiker haalb...
Knoflook; de gezonde stinker!
Bekeken 3.159
Knoflook. De één houd ervan, de ander gruwelt van de smaak en geur van dit kleine knolletje. Maar naast smaakmaker in tal van gerechten lijkt knoflook...


Melissa Albers
Author: Melissa Albers
Een gezond, slank en fit lichaam binnen handbereik door persoonlijke coaching en praktische adviezen op maat. Als diëtist, natuurvoedingskundige & Food Coach begeleid ik jou bij veranderingen in je voedingspatroon en leefstijl.

Reageer op dit artikel

2 Reacties op "Wat is kefir?"

avatar
Sorteren op:   nieuwste | oudste | meest gestemd
avatar
Gast

Leuk artikel !
Dit artikel heeft mij op een paar goede ideeën gebracht, bedankt daarvoor.

Justin van Oort

wpDiscuz
DutchEnglish
GRATIS KEFIR SHAKES ONTVANGEN?
100% natuurlijk en volledig gluten- en sojavrij
Stap1...