Kiemen; gezond, lekker en veelzijdig!


Kiemen zijn gezond, maar waarom eigenlijk? Wat voor gewas is dit en wat zorgt ervoor dat deze kleine plantjes zo een groot gezondheidsimago hebben? Wat zijn de bekende en minder bekende soorten en hoe kun je zelf kiemen kweken?

Kiemen groeien uit zaden en zijn de eerste jonge plantjes die uit dit zaad ontspruiten. Zaden waaruit kiemen voortkomen kunnen bestaan uit verschillende vormen en gewassen zoals pitten, bonen, zaden, peulvruchten, granen en sommige grassoorten waaronder tarwegras. De jonge plantjes staan bekend als ‘kiemgroenten’ die in de volksmond ook wel spruitgroenten, kersgroenten of microgroenten heten.

Waarom zijn kiemen gezond?

Tijdens het kiemen van zaden ontspruit er een nieuw plantje. De zaden waaruit dit plantje ontkiemt, bevatten de nodige energie waardoor het plantje kan groeien. Tijdens het kiemen, waarbij verschillende processen plaatsvinden, komen tal van enzymen vrij en stijgt de voedingswaarde; zowel die van het zaad zelf als van het plantje. Hierdoor bevatten kiemen (ook wel kiemgroenten genoemd) tal van gezonde voedingsstoffen zoals eiwitten, voedingsvezels, vitaminen (vitamine A, B1, B2, B3, B5, B6, foliumzuur, B12, C, E en K) en ijzer, fosfor, magnesium en selenium in een hooggeconcentreerde vorm. De concentraties en soort voedingsstoffen variëren per kiemgroente.

Naast de hoge voedingswaarde zijn de meeste kiemgroenten rijk aan antioxidanten die kunnen zorgen voor een (cel)beschermende effecten. Zo is bijvoorbeeld aangetoond dat broccolikers bij diabetes type 2 oxidatieve stress kan verminderen en een positief effect op het cholesterolgehalte heeft. Diezelfde kiemgroente lijkt ook het maagslijmvlies te kunnen beschermen tegen schadelijke bacteriën zoals de Heliobacter Pylori die verantwoordelijk is voor het ontstaan van o.a. gastritis (ontsteking van het maagslijmvlies).

Tot slot zijn er voorzichtige aanwijzingen dat kiemen DNA-schade zou kunnen voorkomen. Laatstgenoemde bevinding kan erop wijzen dat regelmatige consumptie van kiemgroenten het risico op het ontstaan van kanker, waarbij vaak sprake is van DNA-beschadiging, kan laten afnemen.

Bekendste kiemgroenten

Kiemgroenten die vrijwel iedereen kent zijn taugé en alfalfa. Deze worden op grote schaal geproduceerd en zijn in het koelschap van elke supermarkt te vinden. Ook tuinkers is een bekende pitte smaakmaker die tot de familie van kiemgroenten behoort en regelmatig in de schappen van menig supermarkt te vinden is.

Overige kiemgroenten

Minder bekende soorten zijn broccolikers, mosterdkers, radijskers, ruccolakers, Chinese bieslook, adzuki-, linzen-, kikkererwten-, tarwe-, rettich-, venkel-, asperge-, rode kool en rode bietenkiemen, fenegriekspruiten en zonnebloemkers. Alle soorten hebben een eigen, karakteristieke smaak die varieert van nootachtig tot zacht zoet, van peperig tot aards, knoflookachtig of juist neutraal.

Toepassing van kiemgroenten

De jonge plantjes uit de diverse kiemen zijn niet alleen heerlijk in een salade of als garnering voor de meest uiteenlopende koude en warme spijzen, ook als smaakmaker in (wok)gerechten zijn ze uitermate geschikt en zorgen ze daarnaast voor een frisse, knapperige ‘bite’.

Maar niet alleen als onderdeel van een maaltijd, ook als op zichzelf staande groente kun je kiemen prima eten. Proef maar eens een flinke toef kikkererwtenkiemen (zo uit de hand) en je zult versteld staan hoe rijk van smaak ze zijn: zachtzoet, nootachtig en heerlijk knapperig. Of eet ze als salade en maak er een pittig tussendoortje van met een beetje extra vergin olijfolie, wat zout en versgemalen peper.

Zelf kiemen kweken

Natuurlijk kun je kiemgroenten gewoon in de winkel kopen (bv. in de supermarkt of natuurvoedingswinkel), maar zelf kiemen kweken is goedkoper, leuk om te doen en vaak is het resultaat verser en smaakvoller. Bovendien bevat je oogst dikwijls ook meer voedingsstoffen dan de pakjes of doosjes die je in de winkel koopt. Binnen een paar dagen zijn je zelfgekweekte kiemen klaar voor consumptie en kunnen ze direct na het oogsten worden genuttigd. Experimenteer eens met verschillende zadenmelanges of stel je eigen mix naar smaak samen voor een persoonlijke, smaakvolle noot in tal van gerechten.

Kiemen kun je op verschillende manieren kweken. Ongeacht de manier waarop je ze kweekt, is het van belang om op een aantal zaken te letten. De kiemen moeten dagelijks voldoende (maar niet teveel) water krijgen en minimaal twee keer per etmaal worden doorgespoeld om schimmelvorming te voorkomen. De optimale omgevingstemperatuur ligt tussen de 18 en 22˚C. Ook moet de ruimte voldoende geventileerd zijn en dient er, vooral tijdens de eindfase van het kiemproces, voldoende zonlicht te zijn.

De twee meest gebruikte methoden zijn (kleine) kiemapparaten en kiemglazen/-potten. Beide kweekvormen zijn in de meeste natuurvoedingswinkels verkrijgbaar of online te bestellen. Ook de kiemzaden zijn hier te koop, maar je kunt ook zelf experimenteren met bijvoorbeeld gedroogde linzen of bonen uit de supermarkt die je laat ontkiemen. Op internet kun je per soort opzoeken hoe je te werk gaat en wat de kiemduur per gewas bedraagt.

Zin gekregen om meteen met kiemen aan de slag te gaan? Maak dan eens een salade met pittige kiemgroenten of een smaakvolle, snelle wokschotel met taugé. Je vindt deze en meer heerlijke recepten op de receptenpagina op VoedingsDomein.


Search
Generic filters
Exact matches only
Filter by Custom Post Type

Probeer deze eens: DetoxeCursussenInterstitiele CystitisPijnlijke blaasLeefstijlcoachVitaliteitOvergangsklachtenObstipatieHolistisch



Melissa Albers
Author: Melissa Albers
Een gezond, slank en fit lichaam binnen handbereik door persoonlijke coaching en praktische adviezen op maat. Als diëtist, natuurvoedingskundige & Food Coach begeleid ik jou bij veranderingen in je voedingspatroon en leefstijl.

4 reacties

  • VoedingsDomein

    Ik ga er in ieder geval meteen mee aan de slag: lekker zelf mijn eigen kiemen kweken. Heb er zin in!

  • Arne

    Leuk stukje ik kweek ook al jaren kiemen! Erg lekker

  • Skandall

    Zelf ben ik niet zo’n fan van taugé en alfalfa, maar als ik dit zo lees is het misschien beter om ze voortaan niet meer van mijn bord af te schuiven maar gewoon op te eten haha. Tevens ben ik heel benieuwd naar de onbekende kiemgroenten, zoals de radijskers. Is die net zo scherp als het kleine knolletje? Zou lekker zijn door een salade oid.

    • VoedingsDomein

      Zoals je ziet zijn er nog veel meer soorten kiemgroenten dan de bekende taugé of alfalfa! Radijskers is enigszins pittig van smaak en is inderdaad vergelijkbaar met smaak van radijsjes. Houd je meer van een mildere, zoete smaak? Kies dan voor kikkererwtenkiemen of adzukikiemen (nootachtig van smaak), tarwekiemen of linzenkiemen (zoetig van smaak). Eet smakelijk!

Geef een reactie